1. Vì sao đồng hồ so cho kết quả đo không ổn định?

Trong quá trình đo kiểm cơ khí, một tình huống khá phổ biến là cùng một chi tiết nhưng kết quả đo thay đổi giữa các lần kiểm tra.

Không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở đồng hồ so.

Kết quả còn chịu ảnh hưởng bởi cách gá, vị trí đặt chi tiết, bề mặt chuẩn, cơ cấu giữ đồng hồ, đế đo và điều kiện môi trường.

Đặc biệt, khi sử dụng đồng hồ so trên một hệ thống gá, nếu nền không đủ ổn định hoặc cơ cấu gá bị dịch chuyển, số chỉ của đồng hồ có thể thay đổi dù chi tiết không thay đổi.

Vì vậy, khi kết quả đo bất thường, cần kiểm tra toàn bộ hệ thống thay vì chỉ thay đồng hồ.

2. Nguyên nhân thứ nhất: Chi tiết được đặt không ổn định

Đây là nguyên nhân cần kiểm tra đầu tiên.

Nếu chi tiết không được đặt đúng chuẩn hoặc có thể dịch chuyển trong quá trình đo, đầu đo sẽ ghi nhận cả sự thay đổi của vị trí đặt chứ không chỉ đặc tính cần kiểm tra.

Tình trạng này thường xuất hiện khi:

• Bề mặt đặt có bụi.
• Có phoi kim loại.
• Có ba via.
• Chi tiết bị nghiêng.
• Cách đặt giữa các lần đo khác nhau.

Với những phép đo lặp lại, cần xây dựng một phương pháp đặt chi tiết thống nhất.

3. Nguyên nhân thứ hai: Phoi và bụi nằm dưới chi tiết

Trong xưởng cơ khí và CNC, đây là vấn đề rất thực tế.

Một mảnh phoi nhỏ nằm giữa chi tiết và bề mặt chuẩn có thể tạo ra một khoảng kê rất nhỏ. Khi chi tiết được nhấc lên và đặt lại, vị trí có thể thay đổi.

Kết quả là cùng một sản phẩm nhưng số chỉ đồng hồ so không giống nhau.

Trước khi đo nên vệ sinh:

• Mặt đế.
• Mặt chuẩn của chi tiết.
• Khu vực tiếp xúc.
• Đầu đo.

Không nên bỏ qua những vật thể nhỏ chỉ vì chúng khó nhìn thấy bằng mắt thường.

4. Nguyên nhân thứ ba: Cơ cấu gá đồng hồ so bị dịch chuyển

Đồng hồ so cần được giữ chắc trong suốt quá trình đo.

Nếu trụ hoặc cơ cấu gá bị lỏng, chỉ cần một lực nhỏ từ thao tác của người vận hành cũng có thể làm thay đổi vị trí đồng hồ.

Khi đó, sự thay đổi trên mặt đồng hồ không còn phản ánh riêng chi tiết.

Cần kiểm tra:

• Trụ đứng.
• Cơ cấu giữ.
• Khớp điều chỉnh.
• Núm khóa.
• Vị trí gá thân đồng hồ.

Một hệ thống đế granite gá đồng hồ so tốt cần đảm bảo cơ cấu gá có thể điều chỉnh thuận tiện nhưng vẫn giữ ổn định sau khi khóa.

5. Nguyên nhân thứ tư: Đế đo không phù hợp

Nền đặt thiết bị cũng ảnh hưởng đến quá trình đo.

Đế granite thường được sử dụng trong các hệ thống đo kiểm vì có thể tạo một nền ổn định và không nhiễm từ.

Tuy nhiên, không phải mọi đế granite đều có cùng thông số kỹ thuật.

Khi lựa chọn, cần xem xét:

• Kích thước.
• Độ phẳng.
• Cấp chính xác nếu có công bố.
• Khối lượng.
• Điều kiện đặt.
• Phạm vi sử dụng.

Nếu đế không đáp ứng yêu cầu của phép đo, không nên kỳ vọng chỉ riêng việc sử dụng granite sẽ đảm bảo kết quả chính xác.

6. Nguyên nhân thứ năm: Đầu đo đặt sai hướng

Đây là lỗi liên quan trực tiếp đến phương pháp đo.

Đầu đo phải được đặt theo hướng phù hợp với đặc tính cần kiểm tra.

Nếu góc tiếp xúc không phù hợp, chuyển động của bề mặt có thể không được truyền tới đồng hồ theo cách mong muốn.

Do đó, khi kết quả bất thường, cần kiểm tra lại:

Điểm tiếp xúc → hướng đầu đo → hành trình → phương chuyển động của chi tiết.

Không nên chỉ nhìn vào con số trên đồng hồ mà bỏ qua cách thiết lập phép đo.

7. Nguyên nhân thứ sáu: Lực tác động trong quá trình đo

Khi thao tác với chi tiết, lực tác động không phù hợp có thể làm thay đổi vị trí hoặc trạng thái của sản phẩm.

Điều này đáng chú ý với các chi tiết mỏng, nhỏ hoặc có khả năng biến dạng.

Ngoài ra, việc dùng tay tác động mạnh lên cơ cấu gá cũng có thể làm thay đổi vị trí của đồng hồ.

Kỹ thuật viên nên thao tác nhẹ nhàng và nhất quán giữa các lần đo.

Mục tiêu là để hệ thống đo phản ánh đặc tính của sản phẩm thay vì phản ứng với lực thao tác.

8. Nguyên nhân thứ bảy: Nhiệt độ và môi trường đo thay đổi

Với những phép đo yêu cầu độ chính xác cao, điều kiện môi trường cần được xem xét.

Chi tiết vừa gia công có thể có nhiệt độ khác với môi trường xung quanh. Nếu đo ngay khi sản phẩm còn nóng, kích thước của chi tiết có thể chưa ở trạng thái ổn định.

Ngoài nhiệt độ, xưởng cơ khí còn có:

• Rung động từ máy.
• Dòng xe nâng hoặc thiết bị vận chuyển.
• Bụi.
• Dầu.
• Hoạt động nâng hạ.

Vì vậy, những phép đo quan trọng nên được thực hiện trong khu vực có điều kiện kiểm soát phù hợp.

9. Nguyên nhân thứ tám: Phương pháp đo chưa được chuẩn hóa

Hai kỹ thuật viên có thể sử dụng cùng một đồng hồ so nhưng vẫn cho kết quả khác nhau nếu cách đo khác nhau.

Ví dụ:

Người thứ nhất đặt chi tiết theo mặt A.

Người thứ hai đặt theo mặt B.

Một người đo tại điểm gần tâm, người khác đo gần cạnh.

Khi đó, dữ liệu không thể so sánh một cách trực tiếp.

Doanh nghiệp nên quy định rõ:

• Mặt chuẩn.
• Vị trí đặt chi tiết.
• Điểm đo.
• Hướng đầu đo.
• Cách đọc kết quả.
• Số lần đo.
• Cách xử lý khi kết quả bất thường.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với phòng QC.

10. Cách tìm nguyên nhân khi kết quả đo thay đổi

Khi gặp tình trạng đo không ổn định, không nên thay toàn bộ thiết bị ngay lập tức.

Có thể kiểm tra theo trình tự:

Bước 1: Làm sạch đế và chi tiết.

Bước 2: Kiểm tra lại cách đặt chi tiết.

Bước 3: Kiểm tra cơ cấu gá.

Bước 4: Kiểm tra vị trí và hướng đầu đo.

Bước 5: Thực hiện lại phép đo.

Bước 6: Kiểm tra điều kiện môi trường nếu kết quả vẫn bất thường.

Bước 7: Kiểm tra đồng hồ so hoặc sử dụng dụng cụ tham chiếu phù hợp.

Cách kiểm tra theo từng yếu tố giúp xác định nguyên nhân có hệ thống hơn.

11. Khi nào nên kiểm tra lại đế granite?

Nếu đã kiểm tra chi tiết, cơ cấu gá và đồng hồ nhưng kết quả vẫn có dấu hiệu bất thường, cần xem xét tình trạng của đế.

Đặc biệt cần chú ý nếu đế từng:

• Bị va đập mạnh.
• Bị rơi hoặc dịch chuyển không đúng cách.
• Xuất hiện sứt mẻ.
• Có dấu hiệu hư hỏng bề mặt.
• Được sử dụng trong môi trường không phù hợp.

Với hệ thống đo quan trọng, việc kiểm tra tình trạng và xác nhận độ chính xác của nền đo nên được thực hiện theo quy trình quản lý thiết bị đo của doanh nghiệp.

Bàn máp đá granite gia công theo yêu cầu

Bàn map đá granite kiểm tra độ phẳng

Thước đo đá granite

12. Làm thế nào để kết quả đo ổn định hơn?

Một quy trình đơn giản nhưng nhất quán thường mang lại hiệu quả cao.

Nên duy trì:

Bề mặt sạch → chuẩn đặt cố định → cơ cấu gá chắc → đầu đo đúng hướng → môi trường phù hợp → phương pháp đo thống nhất.

Đối với những sản phẩm được kiểm tra lặp lại, nên xây dựng một trạm đo cố định bằng đế granite gá đồng hồ so và quy định rõ cách đặt sản phẩm.

Khi đó, kỹ thuật viên không phải thiết lập lại toàn bộ hệ thống trong mỗi lần đo, đồng thời giảm sự khác biệt giữa những người vận hành.

13. Kết luận

Khi kết quả đo bằng đồng hồ so không ổn định, không nên vội kết luận rằng đồng hồ bị lỗi.

Có ít nhất 8 nhóm nguyên nhân cần kiểm tra, từ cách đặt chi tiết, phoi và bụi, cơ cấu gá, đế đo, hướng đầu đo, lực thao tác, môi trường đến phương pháp đo.

Trong đó, đế granite gá đồng hồ so chỉ là một thành phần của toàn bộ hệ thống đo. Muốn kết quả ổn định, cần kiểm soát đồng thời nền đo, cơ cấu gá, dụng cụ, chi tiết và quy trình vận hành.

Đối với phòng QC và xưởng cơ khí, cách tiếp cận hiệu quả nhất là chuẩn hóa phương pháp đo và kiểm tra từng yếu tố khi xuất hiện kết quả bất thường. Điều này giúp phân biệt rõ lỗi của sản phẩm với sai lệch phát sinh từ chính quá trình đo.

Qúy khách có nhu cầu xin liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ ECO KINH BẮC

Website: ecokinhbac.com - ecovn.com.vn
Địa chỉ : Tổ dân phố Thành Dền - Phường Đào Viên - Tỉnh Bắc Ninh
Hotline: 0985.680.825
Chi nhánh Hà Nội: Tầng 1 Tòa B Hateco Hoàng Mai , Phường Yên Sở - TP Hà Nội
Hotline: 0979.484.032
Chi nhánh Thái Nguyên: SN 02 tổ 60 phường Phan Đình Phùng, Tỉnh Thái Nguyên
Hotline: 0898.299.886
Chi nhánh HCM: 208/3- Nguyễn Thị Lắng - Củ Chi – Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0967.314.578