1. Độ đảo là gì và tại sao cần kiểm tra?

Trong gia công cơ khí, độ đảo là một đặc tính thường được quan tâm đối với các chi tiết có chuyển động quay hoặc các bề mặt cần đảm bảo vị trí tương đối chính xác.

Nếu chi tiết có độ đảo vượt quá giới hạn cho phép, khi lắp ráp hoặc vận hành có thể xuất hiện rung động, sai lệch vị trí hoặc ảnh hưởng đến chất lượng làm việc của cụm máy.

Đồng hồ so thường được sử dụng để phát hiện sự thay đổi vị trí của bề mặt khi chi tiết quay. Trong những trường hợp phù hợp, đế granite gá đồng hồ so tạo nền ổn định để định vị đồng hồ trong quá trình kiểm tra.

2. Đế granite gá đồng hồ so có vai trò gì?

Đế granite không trực tiếp đo độ đảo. Nhiệm vụ của nó là tạo nền để cố định cơ cấu gá và đồng hồ so.

Một hệ thống kiểm tra cơ bản có thể gồm:

• Đế granite.
• Trụ gá.
• Cơ cấu giữ đồng hồ so.
• Đồng hồ so.
• Chi tiết cần kiểm tra.
• Cơ cấu quay hoặc phương pháp quay chi tiết phù hợp.

Khi chi tiết được quay, đầu đo của đồng hồ so tiếp xúc với bề mặt cần kiểm tra. Sự thay đổi của chỉ thị trên đồng hồ được ghi nhận để đánh giá độ đảo theo phương pháp đã xác định.

3. Những chi tiết nào thường cần kiểm tra độ đảo?

Độ đảo thường được quan tâm ở những chi tiết có bề mặt hoặc trục liên quan đến chuyển động quay.

Ví dụ:

• Trục cơ khí.
• Chi tiết dạng trụ.
• Bạc.
• Puli.
• Một số chi tiết dạng đĩa.
• Chi tiết quay sau gia công CNC.
• Các bộ phận cần kiểm soát vị trí tương đối khi lắp ráp.

Không phải mọi chi tiết đều có thể kiểm tra độ đảo bằng cùng một phương pháp. Cách gá và vị trí đặt đầu đo phải được lựa chọn dựa trên bản vẽ và yêu cầu kỹ thuật.

4. Chuẩn bị trước khi đo độ đảo

Trước khi kiểm tra, cần vệ sinh đế granite, đồng hồ so và chi tiết.

Đặc biệt, các bề mặt định vị của chi tiết cần được làm sạch để hạn chế phoi hoặc bụi ảnh hưởng đến vị trí gá.

Kiểm tra đồng hồ so để đảm bảo đầu đo chuyển động bình thường.

Đồng thời kiểm tra cơ cấu gá trên đế granite. Các vị trí khóa phải đủ chắc để không bị dịch chuyển khi chi tiết quay.

Nếu phép đo yêu cầu độ chính xác cao, cần kiểm soát điều kiện môi trường và tình trạng của thiết bị đo theo quy trình QC của doanh nghiệp.

Bàn máp đá granite gia công theo yêu cầu

Bàn map đá granite kiểm tra độ phẳng

Thước đo đá granite

5. Gá đồng hồ so đúng vị trí

Lắp đồng hồ so vào cơ cấu gá trên đế granite.

Điều chỉnh chiều cao và vị trí sao cho đầu đo tiếp xúc với bề mặt cần kiểm tra.

Khi đặt đầu đo, cần đảm bảo hướng tiếp xúc phù hợp với đặc tính cần đánh giá.

Sau khi xác định được vị trí, khóa chắc cơ cấu gá.

Trước khi quay chi tiết, nên kiểm tra thử hành trình của đầu đo để đảm bảo đồng hồ không bị kẹt hoặc vượt quá giới hạn chuyển động.

6. Đặt và định vị chi tiết

Chi tiết cần được đặt trên cơ cấu định vị phù hợp với phép đo.

Đây là điểm rất quan trọng vì sai lệch trong cách gá có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Ví dụ, nếu một trục không được định vị đúng hoặc có bụi trên bề mặt chuẩn, khi quay trục có thể xuất hiện chuyển động không mong muốn.

Khi đó, số chỉ của đồng hồ so có thể phản ánh cả sai lệch của hệ thống gá chứ không chỉ đặc tính của chi tiết.

Vì vậy, cần xác định rõ phần nào là sai lệch cần đo và phần nào là sai lệch do gá đặt.

7. Tiến hành kiểm tra độ đảo

Sau khi hoàn tất gá đặt, quay chi tiết theo phương pháp phù hợp và quan sát chỉ thị của đồng hồ so.

Trong quá trình quay, đầu đo sẽ phản ứng với sự thay đổi vị trí của bề mặt.

Kỹ thuật viên cần ghi nhận giá trị lớn nhất và nhỏ nhất theo yêu cầu của phép đo.

Mức chênh lệch giữa các giá trị này được sử dụng để đánh giá độ đảo theo phương pháp áp dụng.

Với những phép đo quan trọng, nên thực hiện lại để kiểm tra tính lặp lại của kết quả.

8. Phân biệt độ đảo hướng kính và độ đảo mặt đầu

Khi nói đến độ đảo, cần xác định rõ đặc tính đang kiểm tra.

Độ đảo hướng kính liên quan đến sự thay đổi vị trí của bề mặt theo phương hướng kính khi chi tiết quay.

Độ đảo mặt đầu liên quan đến sự thay đổi vị trí của bề mặt đầu theo phương phù hợp với phép kiểm tra.

Do đó, vị trí và hướng của đầu đo phải thay đổi theo loại độ đảo cần đánh giá.

Không nên áp dụng cùng một cách gá cho mọi phép đo độ đảo.

9. Những lỗi thường gặp khi đo độ đảo

Một số nguyên nhân có thể khiến kết quả không ổn định:

• Chi tiết gá không đúng chuẩn.
• Bề mặt định vị có phoi.
• Đồng hồ so chưa được khóa chắc.
• Đầu đo đặt sai hướng.
• Chi tiết quay không ổn định.
• Cơ cấu gá bị rung.
• Đầu đo tác động lực quá lớn.
• Không kiểm tra lại kết quả.

Ngoài ra, nếu chi tiết có dầu hoặc bụi trên bề mặt tiếp xúc, việc vệ sinh trước khi đo là rất cần thiết.

10. Đế granite có lợi thế gì khi kiểm tra độ đảo?

Đế granite tạo nền ổn định cho cơ cấu gá đồng hồ so và phù hợp với các khu vực đo kiểm cố định.

Một số đặc điểm đáng chú ý gồm:

• Kết cấu chắc chắn.
• Không bị gỉ.
• Không nhiễm từ.
• Bề mặt có thể được gia công với độ chính xác phù hợp.
• Phù hợp với phòng QC và khu vực đo kiểm.

Tuy nhiên, đế granite chỉ là một phần của hệ thống. Độ chính xác cuối cùng còn phụ thuộc vào đồng hồ so, cơ cấu quay, cách gá chi tiết và phương pháp đo.

11. Khi nào nên dùng phương pháp đo khác?

Nếu chi tiết có hình học phức tạp, yêu cầu dung sai rất nhỏ hoặc cần đánh giá nhiều đặc tính hình học cùng lúc, chỉ sử dụng đế granite và đồng hồ so có thể không đủ.

Trong trường hợp đó, doanh nghiệp có thể cần các thiết bị đo chuyên dụng hơn.

Đối với kiểm tra thông thường, đế granite gá đồng hồ so phù hợp khi doanh nghiệp cần một phương pháp kiểm tra tương đối đơn giản, dễ bố trí và có thể thực hiện lặp lại.

12. Kết luận

Đế granite gá đồng hồ so có thể hỗ trợ kiểm tra độ đảo của nhiều chi tiết cơ khí khi được kết hợp với phương pháp gá và cơ cấu quay phù hợp.

Quy trình quan trọng nhất gồm làm sạch bề mặt, xác định chuẩn, gá chắc đồng hồ, đặt đầu đo đúng hướng, quay chi tiết và ghi nhận sự thay đổi của chỉ thị.

Để kết quả đáng tin cậy, cần phân biệt rõ sai lệch thực tế của chi tiết với sai lệch phát sinh từ hệ thống gá. Với các phép đo yêu cầu độ chính xác cao, cần áp dụng phương pháp đo và thiết bị phù hợp với yêu cầu kỹ thuật.

13. Câu hỏi thường gặp

Đế granite gá đồng hồ so có đo được độ đảo trục không?

Có thể hỗ trợ nếu trục và phương pháp gá nằm trong phạm vi phù hợp của hệ thống.

Đo độ đảo có cần quay chi tiết không?

Thông thường phép kiểm tra độ đảo được thực hiện bằng cách tạo chuyển động quay tương đối giữa chi tiết và đầu đo theo phương pháp phù hợp.

Độ đảo hướng kính và độ đảo mặt đầu có giống nhau không?

Không. Hai đặc tính có hướng kiểm tra khác nhau nên vị trí và hướng đặt đầu đo cũng cần được lựa chọn tương ứng.

Đế granite có trực tiếp xác định độ đảo không?

Không. Đế granite tạo nền và hỗ trợ gá đồng hồ so. Giá trị chỉ thị được tạo ra bởi đồng hồ so và được đánh giá theo phương pháp đo cụ thể.

Có thể dùng phương pháp này trong phòng QC không?

Có. Đây là môi trường phù hợp để thực hiện các phép đo kiểm soát độ đảo nếu thiết bị, phương pháp gá và điều kiện đo đáp ứng yêu cầu.

Qúy khách có nhu cầu xin liên hệ:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ ECO KINH BẮC

Website: ecokinhbac.com - ecovn.com.vn
Địa chỉ : Tổ dân phố Thành Dền - Phường Đào Viên - Tỉnh Bắc Ninh
Hotline: 0985.680.825
Chi nhánh Hà Nội: Tầng 1 Tòa B Hateco Hoàng Mai , Phường Yên Sở - TP Hà Nội
Hotline: 0979.484.032
Chi nhánh Thái Nguyên: SN 02 tổ 60 phường Phan Đình Phùng, Tỉnh Thái Nguyên
Hotline: 0898.299.886
Chi nhánh HCM: 208/3- Nguyễn Thị Lắng - Củ Chi – Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0967.314.578